Mijn zwager lag vorige week in het ziekenhuis voor een blindedarmoperatie. Alles was prima gegaan en toen ik op bezoek kwam was hij al weer aardig opgeknapt. Het bezoekuur was al afgelopen, maar omdat ik wat later was bleef ik nog even. Daar kwam een verpleegkundige binnen om de temperatuur op te nemen. Niet zoals vroeger rectaal, maar gewoon via het oor. “37,2,” riep ze, “ prima!”
“Waarom neemt u eigenlijk de temperatuur op?” vroeg ik.
“Gewoon, dat doen we altijd,” was het antwoord.
O, dan zal het wel goed zijn, dacht ik.

Nu kwam ik gisteren een onderzoek tegen van verpleegkundig onderzoeker dr. Hester Vermeulen naar de zin en onzin van verpleegkundige rituelen. Zij heeft meerdere verpleegkundige handelingen langs de meetlat van evidence based practice gehouden. En u raadt het al: vele handelingen die verpleegkundigen sinds jaar en dag gewend zijn te verrichten, hebben geen enkel wetenschappelijk bewezen nut. Zoals het strak opmaken van een bed om decubitus te voorkomen. Windringen gebruiken om de stuit vrij te houden. Of het uitbruisen van decubituswonden.

Vaak zijn deze handelingen niet patiëntvriendelijk. Je zou zeggen: direct mee stoppen. Toch komen in de praktijk deze handelingen nog steeds voor. Ze zijn hardnekkig en er is moeilijk vanaf te komen.

Maar bestaat het gevaar dat we doorschieten en handelingen schrappen die niet evidence based zijn, maar wel beter zijn voor de patiënt? Neem massage bij decubitus: niet evidence based, maar patiënten vinden het misschien wel prettig.

Ook het inzetten van antidecubitus matrassen gebeurt vaak uit gewoonte. Vaak is de verpleging gewend een bepaald AD-matras in te zetten zonder precies te weten wat de werking van dat matras is. Het is ook lastig om al die technische aspecten van elk AD-matras te weten. Gelukkig hebben wij een Digitaal Indicatie Model (DIM) ontwikkeld. DIM help om aan de hand van een vragenlijst te bepalen welk AD-matras het best geschikt is voor welke patiënt. Hiermee wordt voorkomen dat een patiënt zo maar een AD-matras krijgt - of helemaal géén AD-matras krijgt.

Ik denk dat het belangrijk is vooral te blijven nadenken over wat je aan het doen bent en waarom. Dat is het allerbelangrijkste.

Heeft u ook voorbeelden van handelingen die volgens u twijfelachtig zijn? Laat het me weten via w.leukfeldt@doove.nl